Szukaj
Polub nas!

dieta fot Pixabay(fot. Pixabay)Rak a dieta

Czołowi dietetycy ustosunkowali się ostatnio do kilku mitów dotyczących związku między tym co jemy a rozwojem raka. Wskazali też, co należy jeść, a czego stanowczo unikać, by uchronić się przed tą chorobą, a nawet ją pokonać...

Wzrost zachorowań

Istnieją alarmujące statystyki, które mówią, że rak rozwija się u jednej na dwie osoby. Nic dziwnego więc, że chcemy wiedzieć, co możemy zrobić, by ochronić się przed chorobą, a przynajmniej obniżyć ryzyko zapadnięcia na nią. Ważne też, co zrobić, gdy rak nas już dopadnie. Częstotliwość występowania różnych nowotworów jest różna, ale z pewnością ludzie chorują coraz częściej na raka jelita grubego. Nowotwór ten jest trzecią przyczyną zgonu z powodu raka wśród kobiet w Ameryce. Zapada na niego też coraz więcej młodych ludzi. W ostatnich latach liczba zdiagnozowanych osób poniżej 50. roku życia wzrosła aż o 45 proc. W tym samym czasie wzrosła także liczba kobiet z rakiem piersi oraz osób chorych na raka trzustki.

Powodem takiego stanu rzeczy jest na pewno wcześniejsze wykrywanie choroby i fakt, że żyjemy dłużej. Zdaniem ekspertów ogromny wpływ na liczbę zachorowań ma styl życia i środowisko. Aż dwóm-trzecim przypadków raka jelit można zapobiec poprzez właściwy sposób jedzenia, picia i bycia. Według najnowszych danych National Cancer Institute tycie wiąże się ściśle ze zwiększonym ryzykiem raka żołądka i przełyku. Z kolei przedstawiciele World Cancer Research Fund odkryli, że dieta śródziemnomorska, która od dawna uznawana jest za jedną z najzdrowszych, obniża ryzyko zapadnięcia na jedną z najgroźniejszych odmian raka piersi o 40 proc. W ramach tego samego badania stwierdzono istnienie silnego związku między przybieraniem na wadze a zachorowalnością na raka macicy – nawet cal czy dwa więcej w obwodzie pasa może prowadzić do zwiększenia ryzyka o 21 proc.

To, co dostarczamy naszemu organizmowi w postaci jedzenia, ma kolosalne znaczenie dla naszego samopoczucia oraz ryzyka zapadnięcia na raka. Równie wielkie znaczenie ma dla kogoś, kto już został zdiagnozowany, tym bardziej że terapie antyrakowe mogą pozbawić chorego apetytu, powodując nudności i wymioty, biegunkę, wrzody w ustach i ekstremalne wyczerpanie. Niestety, istnieje wiele błędnych wyobrażeń o jedzeniu i raku. Wśród nich jest i to, że pomocne jest oczyszczenie organizmu lub stosowanie wybiórczych diet. Nic podobnego. Mogą one doprowadzić do niedożywienia.

Mity a rzeczywistość
  1. Mięso powoduje raka

Fakt: kilka badań wykazało, że częsta konsumpcja czerwonego lub przetworzonego mięsa – bekonu czy szynki – zwiększa ryzyko raka jelit. W rzeczywistości okazuje się, że ryzyko jest większe przy stosowaniu diety bogatej w przetworzone mięso niż spożywaniu wysokiej jakości chudego steka dwa razy w tygodniu. Co więcej, to ostatnie rozwiązanie dostarcza ośmiu najważniejszych aminokwasów, które nasze organizmy wykorzystują do wzrostu, rozwoju mózgu, zdrowia kości i endorfin (hormonów szczęścia). Ogólnie, badania sugerują, że spożywanie około 1,7 oz. przetworzonego mięsa dziennie – około dwa plastry szynki lub plasterek boczku – może zwiększyć ryzyko raka jelita o około 20 proc. Jedna z teorii mówi, że nitrozoaminy – związki, które tworzą się, gdy jemy mięso, niszczą DNA w naszych komórkach. Obecnie zaleca się 1 lb lub mniej czerwonego mięsa na tydzień.

  1. Wino chroni przed rakiem

Fakt: badania wykazały, że antyoksydanty w winie mogą chronić przed rakiem i innymi poważnymi chorobami. Tymczasem okazuje się, że związki te dają realne korzyści wyłącznie w środowisku laboratoryjnym. Co więcej, w trakcie kilku badań odkryto przekonujący związek między nadmiernym spożyciem alkoholu a rozwojem raka ust, gardła, przełyku, wątroby i jelita grubego. Alkohol jest również kluczowym czynnikiem zwiększającym ryzyko raka piersi u kobiet. Panowie nie powinni pić więcej niż dwa drinki dziennie, a panie – nie więcej niż jednego drinka.

  1. Produkty mleczne powodują raka

Fakt: do tej pory badania nie dały wyraźnej odpowiedzi w tej kwestii. Ostatnie z nich wykazało, że większa ilość wapnia – występuje m.in. w produktach mlecznych – może chronić przed rakiem jelit, ale wcześniejsze badanie sugeruje, że może istnieć powiązanie między spożyciem produktów mlecznych a ryzykiem rozwoju raka prostaty i jajników. W przypadku raka piersi dowody są sprzeczne. Sugeruje się powiązanie między rakiem piersi a produktami mlecznymi prawdopodobnie z powodu tego, że zawierają one tłuszcze nasycone lub zanieczyszczenia środowiskowe. Nie ma jednak silnych dowodów wspierających tę teorię.

Inna teza mówi, że produkty mleczne mogą w rzeczywistości pomagać w zapobieganiu raka piersi w związku z zawartością wapnia, ale i tutaj istnieje potrzeba większej liczby badań. Według ostatnich zaleceń produkty mleczne nie powinny stanowić więcej niż 8 proc. dziennego pożywienia.

  1. Cukier karmi raka

Fakt: cukier nie sprawia, że rak rośnie szybciej, jeżeli się go już ma. Wszystkie komórki, w tym i rakowe, potrzebują cukru z krwi – glukozy – do produkcji energii, ale dostarczanie większej ilości cukru komórkom rakowym nie przyspiesza ich wzrostu. Podobnie jak i pozbawienie komórek cukru nie sprawia, że zostają zagłodzone. Ta błędna teza może być spowodowana po części niezrozumieniem skanów PET, które są wykorzystywane do analizy nowotworów. Przed takim badaniem do organizmu wprowadza się niewielką ilość radioaktywnego śladu, typowo w formie cukru. Wszystkie tkanki absorbują część takiego związku, ale te, które zużywają więcej energii – włącznie z komórkami raka – absorbują większe ilości, co pozwala je zidentyfikować w trakcie skanowania. Z tego właśnie powodu niektórzy ludzie sądzą, że komórki rakowe rosną szybciej, gdy spożywamy więcej cukru.

Istnieją dowody na to, że konsumpcja dużych ilości cukru zwiększa ryzyko raka, w tym trzustki, ale to jest bardziej związane z przybieraniem na wadze i cukrzycą. Cukier ma jeszcze jedną niekorzystną cechę – przyjęcie jego dużej ilości sprawia, że po pewnym czasie czujemy się zdecydowanie gorzej niż przed jego spożyciem. Gdy przyjdzie ochota na coś słodkiego, warto sięgnąć po daktyle, kawałek tortu daktylowo-orzechowego lub miskę sałatki owocowej.

Końcowe zalecenia

Eksperci zgodni są co do jednego: by zapobiec rakowi lub go pokonać, gdy się już go ma, należy jak najczęściej sięgać po warzywa i owoce. Mówi się nawet o 10 porcjach dziennie. Szczególnie korzystne są buraki i pomidory. Istotne jest także, by dostarczyć organizmowi odpowiedniej ilości błonnika.

Dorota Feluś